Zdrowie

Dysplazja stawów biodrowych (HD) – częsta przyczyna kulawizny kończyn tylnych

Dysplazja stawów biodrowych to groźna i niestety często występująca u psów choroba stawów. Jest to genetycznie uwarunkowany patologiczny rozwój struktur stawowych, który może prowadzić do bólu, artrozy i kulawizny tylnych kończyn. Jak diagnozuje się dysplazję stawu biodrowego i jakie są dostępne opcje leczenia? Co mogę zrobić, jeśli mój pies ma dysplazję stawów biodrowych?

Dysplazja stawu biodrowego stała się znana przez częste występowanie u owczarka niemieckiego, spowodowane dążeniem do coraz większego skątowania psów tej rasy.

Definicja i opis

Czym jest dysplazja stawów biodrowych (HD) u psów?

Słowo dysplazja pochodzi z języka greckiego i oznacza zły, nieprawidłowy (dys) kształt, formę (plasia). W dysplazji stawu biodrowego głowa kości udowej nie leży wystarczająco głęboko i mocno w panewce stawu biodrowego. Może to być spowodowane różnymi nieprawidłowościami: panewka może być zbyt płytka, albo głowa kości udowej może być zdeformowana lub ustawiona pod niewłaściwym kątem. Może to spowodować częściowe (podwichnięcie) lub całkowite zwichnięcie stawu biodrowego.

Jeśli łożysko stawu jest zbyt luźne, to w dłuższej perspektywie będzie dochodziło do zwichnięć. Patologiczne tarcie luźnego stawu kulistego prowadzi do zwyrodnienia chrząstki, a ostatecznie także kości. Rozwijają się bolesne stany zapalne i artrozy. Dysplazja stawów biodrowych występuje w różnym stopniu nasilenia i postępuje z czasem.

U młodych psów, gdy dochodzi do rozluźnienia w stawie, zmiany zachodzą najpierw w panewce, która się poszerza. Kiedy głowa kości udowej nie mieści się już dokładnie w panewce, rozwija się bolesna choroba zwyrodnieniowa stawów.

Objawy

Jak objawia się dysplazja stawów biodrowych?

Objawy dysplazji stawów biodrowych mogą się różnić w zależności od wieku psa, nasilenia i stadium choroby oraz tego, jak bardzo pies jest wrażliwy na ból.

Jednak prawdopodobnie najpierw zauważysz następujące objawy:

Ostre epizody kulawizny, szczególnie po intensywnym wysiłku
Kulawizna może występować tylko na jednej lub na obu tylnych kończynach
Niechęć psa do poruszania się
Trudności ze wstawaniem po dłuższym leżeniu
Chód psa jest zmieniony (niestabilny, kołyszący się)
Ból podczas spacerów, pies nie lubi daleko biegać ani bawić się
Jeśli pies od dłuższego czasu kuleje, dochodzi do zwyrodnienia mięśni miednicy i uda, które mogłyby stabilizować biodro

Kiedy pojawiają się pierwsze objawy istniejącej dysplazji stawów biodrowych?

Nie ma na to uniwersalnej odpowiedzi. Jednak pierwsze objawy dysplazji stawów biodrowych w postaci kulawizny mogą pojawić się już u szczeniąt lub młodych psów. W zależności od stopnia i wrażliwości na ból, mogą pojawić się także później u starszego psa.

U młodych psów pierwsze dolegliwości bólowe mogą pojawić się już w fazie wzrostu (ok. 6.-12. miesiąca życia, sporadycznie wcześniej), gdy głowa kości udowej znajduje zbyt małe oparcie w panewce i dochodzi do podrażnienia nerwów okostnej.

Dlatego zawsze ważne jest, aby kulawizna u szczeniąt i młodych psów została zbadana przez lekarza weterynarii.

U starszych psów ból jest często spowodowany rozwiniętą artrozą i towarzyszącymi jej patologicznymi zmianami w chrząstkach i kościach.

Diagnoza

Jak diagnozuje się dysplazję stawów biodrowych u psów?

Dysplazja stawów biodrowych może być obecnie zdiagnozowana przez lekarza weterynarii w bardzo wczesnym wieku. W przeszłości, a w wielu związkach kynologicznych do dziś, psy są badane pod kątem przydatności hodowlanej za pomocą zdjęcia rentgenowskiego bioder dopiero w wieku 12-18 miesięcy. Istnieją jednak testy i analizy, które pozwalają wykryć niestabilność biodra, która później może przerodzić się w artrozę, w młodszym wieku.

Badania służące do wykrywania dysplazji stawu biodrowego

Najpierw lekarz weterynarii obejrzy chód psa (analiza chodu), wykona badanie palpacyjne i testy manualne. Następnie może zdecydować, czy konieczna jest dalsza diagnostyka obrazowa.

Badania palpacyjne na obecność dysplazji stawów biodrowych możliwe już u szczeniąt

Istnieją na przykład następujące możliwości badania stabilności stawu biodrowego psa na bardzo wczesnym etapie. Weterynarz bada psa palpacyjnie w pełnej sedacji, ponieważ mięśnie uda muszą być rozluźnione:

Test Ortolaniego
Badanie ortopedyczne w celu wykrycia dysplazji stawów biodrowych od 7-8. tygodnia życia.
Test Bardensa
Badanie ortopedyczne w celu wykrycia dysplazji stawów biodrowych od 7-8. tygodnia życia.

Diagnostyka obrazowa w celu wykrycia dysplazji stawu biodrowego

Zdjęcia rentgenowskie mogą być również wykorzystywane do wykrywania dysplazji stawów biodrowych u psów we wczesnym stadium. Przy wykonywaniu zdjęć rentgenowskich ważna jest metoda i jak najwcześniejszy moment, aby ocenić obluzowanie biodra, które prawie zawsze poprzedza artrozę. Aby zdjęcie rentgenowskie było miarodajne, mięśnie muszą być rozluźnione, a pies poddany krótkotrwałemu znieczuleniu. Oto dwa przykłady:

Badania w kierunku dysplazji stawów biodrowych według ZKwP
Obowiązek badania stawów w kierunku dysplazji w Polsce dotyczy tylko niektórych ras i jedynie stawów biodrowych. Według wytycznych badanie to należy przeprowadzić tuż po ukończeniu 15. miesiąca życia psa. U większości ras, oprócz wyniku A, dopuszcza się także wynik B i C. W rasach, u których dopuszczalny jest wynik C prześwietlenia na dysplazję, jeden osobnik z kojarzonej pary musi być wolny od dysplazji (wynik A lub B).

Metoda PennHIP
Ta pochodząca z USA metoda rentgenowska pozwala na bardzo dokładne, wczesne wykrycie dysplazji stawów biodrowych i bardzo powoli, ale coraz częściej jest oficjalnie wykorzystywana do określania przydatności hodowlanej psów rodowodowych w Europie.
Kręgi przejściowe lędźwiowo-krzyżowe
Podczas prześwietlania biodra można jednocześnie wykryć kręgi przejściowe lędźwiowo-krzyżowe. Jest to przydatne, ponieważ te kręgi przejściowe mogą powodować przechylenie miednicy, co może skutkować jednostronną dysplazją stawów biodrowych. Dlatego też w niektórych klubach hodowlanych pies jest zawsze badany pod kątem obecności kręgów przejściowych w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Klasyfikacja dysplazji stawów biodrowych

Oceny wyniku badania w kierunki dysplazji biodrowej, które wpisywane są do rodowodu:

A (A1, A2) = stawy wolne od zwyrodnień

B (B1, B2) = prawie normalne stawy biodrowe, niewielkie zmiany

C (C1, C2) = nieznaczna (lekka) dysplazja stawów

D (D1, D2) = średni stopień dysplazji stawów

E = ciężka dysplazja stawów

Terapia i leczenie

Jak się leczy dysplazję stawów biodrowych u psów?

W zależności od wieku, stopnia nasilenia, ograniczeń ruchu i postrzegania bólu przez psa, istnieją różne opcje leczenia dysplazji u psa. Istnieje wiele metod chirurgicznych, a także konserwatywnych lub alternatywnych.

Istnieją również badania profilaktyczne oraz możliwości wykrywania i leczenia dysplazji stawów biodrowych we wczesnym stadium.

Bo generalnie im wcześniej wykryta i leczona jest dysplazja stawów biodrowych, tym większe szanse na wolne od bólu życie psa z najmniejszymi ograniczeniami. Jeśli staw jest już uszkodzony z powodu artrozy, to w zasadzie można go leczyć tylko poprzez leczenie przeciwbólowe lub zastosowanie sztucznego stawu biodrowego.

Jednak stopień dysplazji stawów biodrowych nie zawsze pokrywa się z odczuwanym przez psa bólem. Niektóre psy z dużymi zmianami na zdjęciu rentgenowskim odczuwają mniejszy ból niż inne, których zdjęcia rentgenowskie wykazują jedynie łagodną dysplazję stawów biodrowych.

Chociaż nie ma lekarstwa na dysplazję stawów biodrowych u psów, istnieją sposoby leczenia i/lub skutecznej kontroli bólu. Do każdego psa należy indywidualnie dobrać odpowiednią terapię wraz z lekarzem weterynarii.

1. Terapia bólu i możliwości leczenia bólu w dysplazji stawu biodrowego

Terapia bólu nie leczy deformacji stawu biodrowego i związanego z nią zwyrodnienia, ale może, w zależności od przypadku, opanować ból przez dłuższy czas w takim stopniu, że możliwe staje się w dużej mierze normalne życie psa.

Leczenie farmakologiczne
Weterynarze często przepisują podawanie konwencjonalnych syntetycznych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (np. przeciwzapalnych), aby pies mógł przez jakiś czas normalnie i bez bólu chodzić. Jest to oczywiście dobre rozwiązanie w przypadku silnego, a zwłaszcza ostrego bólu. Bez bólu pies może odbudować mięśnie, które są ważne dla stabilności stawu i oczywiście żaden pies nie powinien niepotrzebnie cierpieć z powodu bólu. Jednak, mimo że leki te są przeznaczone do długotrwałego podawania, w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do niepożądanych skutków ubocznych i obciążać wątrobę i nerki. Dlatego sensowniej jest najpierw spróbować ziołowych środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, które prawie nie mają tych szkodliwych dla zdrowia skutków ubocznych.
Naturalne środki przeciwbólowe i przeciwzapalne
W naturze istnieje wiele roślin leczniczych, takich jak wiązówka błotna, kora wierzby, kadzidło czy również olejki CBD z roślin konopnych, które mogą pomóc psom z bolesnymi stawami. Rośliny lecznicze mogą łagodzić ból i hamować stan zapalny, a ich przewaga nad konwencjonalnymi środkami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi polega na tym, że mają mniej skutków ubocznych, nawet przy długotrwałym stosowaniu. Dlatego, zwłaszcza w przypadku przewlekłych chorób stawów, zawsze warto najpierw pozwolić zadziałać sile natury, zanim sięgniemy po syntetyczne leki.

Czytaj więcej: Artroza i stawy: skuteczne środki lecznicze z natury.

Fizjoterapia
Z pomocą fizjoterapii można systematycznie wzmacniać mięśnie stabilizujące staw biodrowy. Można też zastosować zabiegi uśmierzające ból, np. rozluźniające napięte mięśnie.
Terapie regeneracyjne

Terapie te mają na celu cofnięcie zwyrodnieniowego zapalenia stawów, takiego jak to spowodowane dysplazją stawu biodrowego, poprzez stymulację własnych sił leczniczych pacjenta. Przykładami są:
Terapia komórkami macierzystymi

Komórki macierzyste mają tę przewagę nad innymi komórkami, że dzielą się i rozwijają. Działanie lecznicze chrząstek i kości np. komórek macierzystych pobranych z tkanki tłuszczowej zostało już zbadane w medycynie ludzi. Terapia ta jest jednak dość kosztowna.

Inne terapie, które opierają się na wykorzystaniu własnych substancji organizmu do stymulacji regeneracji, podobnie jak w przypadku terapii komórkami macierzystymi, to np. ACP (autologiczne osocze kondycjonowane), zastrzyki z kwasem hialuronowym (który jednak jest tylko podobny do własnych substancji organizmu) i wiele innych.

2. Medycyna alternatywna w przypadku dysplazji stawów biodrowych - akupunktura złotem i złote implanty

Terapia bólu w medycynie alternatywnej to popularny wybór wielu weterynarzy i właścicieli psów. Jej efekt nie został naukowo udowodniony, ale wiele osób ma z nią dobre doświadczenia.

Złoto jest stosowane od końca lat 1970-tych XX wieku w leczeniu dysplazji i artrozy stawów u psów. Złoto ma podobno działanie przeciwzapalne. Terapie te powinny być wykonywane przez doświadczonych lekarzy weterynarii. Niestety, są one drogie.

Akupunktura złotem na dysplazję stawów biodrowych

Akupunktura wywodzi się z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM). Wybrane punkty są stymulowane w celu złagodzenia bólu. Akupunktura złotem to akupunktura permanentna, w której na wybranych punktach akupunkturowych umieszcza się drobne złote szpilki głęboko w tkankach jako implant. Pozostają tam i trwale stymulują punkty akupunkturowe. Szczególnie w przypadku artrozy zaobserwowano bardzo dobre wyniki w redukcji bólu, a w najlepszym przypadku nawet w zatrzymaniu progresji artrozy. W przypadku wykonywania akupunktury złotem, pies musi być poddany krótkiej narkozie, ponieważ implanty muszą być umieszczone z absolutną precyzją. Nie ma po tym żadnych ran. Może być również stosowana wcześnie w celu zapobiegania artrozie u młodych psów.
Złote implanty w przypadku dysplazji stawu biodrowego

Złote implanty to terapia podobna do akupunktury złotem, ale drobne złote szpilki nie są wszczepiane na punkty akupunkturowe, ale wokół dotkniętego i bolesnego stawu.

3. Dodatkowe możliwości niesienia ulgi w przypadku dysplazji stawów biodrowych u psów

Legowiska ortopedyczne dla psa
Oczywiście ortopedyczne legowisko dla psa nie wyleczy biodra twojego psa. Ale leżenie przez noc na optymalnie przystosowanym dla psa legowisku może przynieść ulgę w bólu. Zwłaszcza, że ciepło i suche środowisko również łagodzą ból.
Skuteczne suplementy diety na problemy ze stawami
Istnieją suplementy diety dla psów, które stosuje się w celu wsparcia leczenia chorób stawów. W przeciwieństwie do leków, skuteczność suplementów diety nie musi być udowodniona. Na podstawie aktualnych badań i doświadczeń niektóre substancje aktywne są polecane przez ekspertów. Mają one hamować stany zapalne i związany z nimi ból w stawach oraz być w stanie lepiej smarować stawy. W najlepszym wypadku mogą też spowolnić rozpad chrząstki i pomóc organizmowi w jej odbudowie. Do środków tych należą glukozaminoglikany takie jak siarczan chondroityny i glukozamina, MSM oraz kolagen. Często stają się one bardziej skuteczne w połączeniu z witaminą C i kwasami tłuszczowymi omega-3. Działanie tych środków nie zostało udowodnione naukowo, ale jest zalecane przez wielu lekarzy weterynarii specjalizujących się w ortopedii.

Czytaj więcej: Artroza i stawy: skuteczne środki lecznicze z natury.
Ruch, ale kontrolowany

Ruch kontrolowany to najlepsze rozwiązanie nie tylko dla psów, które jeszcze rosną (i to niezależnie od tego, czy występują predyspozycje do chorób stawów, czy nie). Jeśli twój pies ma bolesną dysplazję stawów biodrowych, nie powinien wykonywać wysokich skoków, chodzić po schodach, wskakiwać do i wyskakiwać z samochodu, zbyt żywiołowo się bawić ani szybko biegać. Czy pies sam może zdecydować, ile ruchu jest dla niego dobre? Niestety nie, bo jeśli pies nie odczuwa silnego bólu, będzie chciał się ruszać więcej, niż jest to wskazane dla jego stawów.

Za dużo odpoczynku też nie jest najlepszym rozwiązaniem: aby maksymalnie ustabilizować staw biodrowy, pomocne są silne mięśnie w tylnej części ciała. Zarówno fizjoterapia jak i ukierunkowane ćwiczenia mogą być tu bardzo pomocne.
Kontrola wagi: nadwaga szkodzi chorym stawom
Fakt, że otyłość szkodzi psom, nie jest niczym zaskakującym, ani nowym. Według badań otyłość nie tylko skraca życie nawet o 20%, ale także znacząco szkodzi stawom, które codziennie muszą dźwigać dodatkowy ciężar. Jeśli chcesz zrobić coś dobrego dla swojego psa, zwróć uwagę na jego wagę. Szczególnie w przypadku dużych ras nadwaga w połączeniu z wysiłkiem fizycznym jest po prostu szkodliwa.

4. Metody chirurgiczne w przypadku dysplazji stawu biodrowego

Istnieje wiele różnych metod chirurgicznych w przypadku dysplazji stawów biodrowych. O tym, która z nich jest odpowiednia dla twojego psa, musi zadecydować lekarz weterynarii, biorąc pod uwagę wiek, stadium, rodzaj i stopień deformacji oraz percepcję bólu przez psa, a na koniec, niestety, trzeba wziąć pod uwagę także koszty. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze metody:

Wczesna chirurgiczna korekcja nieprawidłowego rozwoju stawów biodrowych u szczeniąt (symfizjodeza)
Jeśli u szczeniaka we wczesnym stadium zdiagnozowano nadmiernie stromą panewkę stawu biodrowego na podstawie badania rentgenowskiego, istnieje metoda leczenia, która może ograniczyć lub nawet zapobiec rozwojowi dysplazji stawów biodrowych. Symfizjodeza (zabieg JPS) polega na chirurgicznej deaktywacji płytki wzrostowej miednicy u szczeniąt w wieku 16-20 tygodni, dzięki czemu rozwój stawów biodrowych jest optymalny w głównej fazie wzrostu. Celem jest ustabilizowanie biodra w taki sposób, aby artroza i dysplazja stawu biodrowego w ogóle się nie rozwijały.
Osteotomia miednicy (TPO)
Jeśli nie ma jeszcze zmian artretycznych w stawie biodrowym, może pomóc ta bardzo skomplikowana metoda operacyjna, która zmienia biomechanikę stawu biodrowego. Dlatego zwykle wykonuje się ją tylko u młodych psów, które mają mniej niż rok.

a) Potrójna osteotomia miednicy (TPO = Triple Pelvic Osteotomy)
Potrójna osteotomia miednicy polega przecięciu kości miednicy – łonowej, kulszowej i biodrowej i obróceniu panewki tak, aby głowa kości udowej była optymalnie położona. Przecięte miejsca są mocowane w pożądanej pozycji za pomocą stalowych płyt. Nowa pozycja stabilizuje staw biodrowy i powinna w dużym stopniu zapobiec zużyciu stawów.

b) Podwójna osteotomia miednicy (DPO=Double Pelvic Osteotomy)

Przy podwójnej osteotomii miednicy, w przeciwieństwie do TPO, kość miednicy jest przecinana tylko w dwóch miejscach.
Napinanie torebki stawowej stawu biodrowego u młodych psów
Torebka stawowa stawu biodrowego zostaje chirurgicznie napięta, co powinno zapobiec postępowi dysplazji stawu biodrowego i zużyciu stawu. Dlatego również ta operacja jest wskazana tylko u młodych zwierząt, u których artroza w stawie nie jest jeszcze zaawansowana.
Zmniejszenie bólu poprzez przecięcie nerwu w stawie biodrowym (denerwacja)

Zabieg ten nie wpływa na deformację stawu biodrowego, ale uśmierza ból w biodrze, dzięki czemu pies odbudowuje mięśnie w biodrze, które z kolei stabilizują staw biodrowy. Zabieg ten może również zatrzymać rozwój zmian zwyrodnieniowych stawów.

Torebka stawowa stawu biodrowego otoczona jest wieloma drobnymi nerwami, które przekazują uczucie bólu z biodra do dużych nerwów. Jeśli te delikatne nerwy zostaną przecięte za pomocą operacji chirurgicznej, pies zazwyczaj nie odczuwa już bólu w stawie biodrowym. Denerwacja może być wykonana podczas jednej operacji na obu stawach biodrowych. Zazwyczaj po zabiegu psy muszą chodzić na smyczy przez około 10 dni. Istnieją bardzo nieinwazyjne zabiegi z wykorzystaniem laserów.

Wadą tej metody jest to, że po latach tworzą się nowe drobne nerwy i ból może wtedy wrócić. Zależy to jednak również od sposobu przeprowadzenia operacji. Krytykowany jest również fakt, że wolność od bólu może prowadzić do nadmiernego ruchu, co z kolei przeciąża staw i sprawia, że artroza szybciej postępuje. Denerwacja jest często łączona z zabiegiem PIN.
PIN

Zabieg polegający na przecięciu mięśnia biodrowo-lędźwiowego i usunięciu mięśnia grzebieniowego. Ma to na celu wzmocnienie mięśni po zewnętrznej stronie, tak aby głowa kości udowej została ponownie wepchnięta głębiej do panewki. Ma to na celu ustabilizowanie stawu biodrowego.

Mimo że metoda ta jest praktykowana od lat, często jest krytykowana, zwłaszcza przeprowadzanie jej u młodych psów. Mięśnie te są również ważne dla stabilności biodra, a więc ich przecięcie prowadzi do destabilizacji.

Dekapitacja głowy kości udowej

Polega na usunięciu głowy i szyjki kości udowej. Oznacza to, że w chorym stawie nie może wystąpić ból. W okresie około 2 miesięcy powstała szczelina powinna wypełnić się tkanką łączną, która zastępuje głowę kości udowej i pozwala psu znów normalnie chodzić. Tkanka łączna powinna się szybko uformować poprzez ukierunkowane ćwiczenia, najlepiej poprzez fizykoterapię.
Przeszczep kostny

Podczas tej operacji kawałek kości z miednicy jest przymocowany do panewki tak, że głowa kości udowej nie może już wysunąć się z panewki.

Endoproteza stawu biodrowego THR (total hip replacement)
Często ten zabieg jest ostatnią deską ratunku. Niestety jest ona dość kosztowna, a także niesie ze sobą ryzyko powikłań. Jeśli biodro psa jest już poważnie zdegenerowane z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów i pies cierpi z powodu bólu, a wszystkie inne opcje zostały wypróbowane, sztuczny staw biodrowy może być jedynym rozwiązaniem.

Operację zwykle przeprowadza się u starszych psów i może się ona wiązać z poważnymi komplikacjami, takimi jak infekcje, złamania lub niekorzystne wyniki. Bolesne i zmienione chorobowo części stawu biodrowego zastępuje się protezą.

Istnieją różne metody chirurgiczne, które stale się rozwijają. Sztuczny staw biodrowy jest z pewnością jedną z najdroższych operacji, ale może być jedyną drogą do normalnego życia psa, jeśli uszkodzenia są już poważne.

Ile kosztuje operacja dysplazji stawów biodrowych u psów?

Pytanie to jest zupełnie zrozumiałe, ponieważ nie ma nic bardziej frustrującego niż sytuacja, gdy nie można pomóc swojemu psu z powodu kosztów. Koszty są jednak bardzo różne w zależności od rodzaju zabiegu i kliniki weterynaryjnej, dlatego nie można udzielić ogólnej odpowiedzi. Cena może jednak wynosić od 800 do nawet 4000 złotych, zwłaszcza że często zabieg poprzedza diagnostyka obrazowa, czyli zdjęcia rentgenowskie lub rezonans magnetyczny, a nawet tomografia komputerowa. Opieka pooperacyjna i fizjoterapia również nie są bezpłatne.

Ponieważ operacje są bardzo kosztowne, wykupienie ubezpieczenia zdrowotnego dla zwierząt jest z pewnością najlepszym sposobem na późniejsze zwrócenie psu wysokich kosztów wizyty u weterynarza lub operacji. Które zabiegi są faktycznie objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, zależy od danej polisy.

Możesz również rozważyć zaciągnięcie kredytu lub płacenie w ratach, zawsze należy omówić to z kliniką lub weterynarzem wcześniej. Niektóre kliniki i weterynarze oferują tę opcję również w nagłych przypadkach.

Rokowanie

Jakie jest rokowanie w przypadku dysplazji stawów biodrowych u psów? Czy mój pies będzie mógł znów normalnie chodzić?

Gdy już dojdzie do dysplazji stawu biodrowego, nie zniknie ona sama, lecz będzie postępować z czasem, gdyż jest to niestety choroba zwyrodnieniowa.

Istnieją jednak różne stopnie nasilenia i nie tylko od odczuwania bólu przez psa zależy, czy ograniczenia w chodzie, a tym samym w codziennym życiu psa, staną się w ogóle widoczne.

Im wcześniej zostanie wykryta dysplazja stawów biodrowych - a obecnie istnieje wiele metod wykrywania jej we wczesnym stadium - tym większe szanse na powstrzymanie choroby poprzez różne działania, tak aby pies mógł prowadzić szczęśliwe życie przez długi czas nawet z dysplazją stawów biodrowych.

Przyczyny i profilaktyka

Jakie są przyczyny dysplazji stawów biodrowych u psów? Czy można jej zapobiec?

Dysplazja stawów biodrowych ma podłoże genetyczne i jest dziedziczona po rodzicach. Z tego punktu widzenia szansę na posiadanie psa wolnego od dysplazji stawów biodrowych ma się tylko wtedy, gdy wybierając szczenię, dokładnie sprawdzimy badania rodziców pod kątem dysplazji stawów biodrowych. Ale na jakich testach mogę polegać?

Czy istnieją badania genetyczne, które mogłyby jednoznacznie wykazać dysplazję stawów biodrowych u rodziców?

Badania genetyczne mogłyby jednoznacznie określić predyspozycje u psów hodowlanych. Dziedziczenie dysplazji stawów biodrowych leży po stronie kilku genów (jest poligenetyczne), a nauka nie wie jeszcze, które dokładnie geny biorą w tym udział. Dlatego nie ma jednoznacznych badań genetycznych, a jedynie badania weterynaryjne.

W celu ograniczenia dysplazji stawów biodrowych szczególnie ważna jest więc hodowla z psami wolnymi od dysplazji stawów biodrowych. Wiele związków hodowców wymaga badań na dysplazję stawów biodrowych do zatwierdzenia hodowli, ale niestety nie wszystkie. Poza tym testy na dysplazję stawów biodrowych bardzo różnią się jakością.

Im wcześniej wykryje się dysplazję stawów biodrowych, tym lepiej można ją leczyć

Wielu weterynarzy oferuje ortopedyczne badania kontrolne. Najlepszym sposobem, aby zdecydować, czy twój pies tego potrzebuje, jest rozmowa z lekarzem weterynarii. Powinno to nastąpić między 4. a 12. miesiącem życia. Celem jest wczesne wykrycie wad postawy i wad rozwojowych poprzez zdjęcia rentgenowskie i dobranie właściwego leczenia w razie potrzeby. W tym czasie nie ma jeszcze artrozy w stawie i można dokonać wszelkich niezbędnych korekt.

Czynniki sprzyjające nieprawidłowemu rozwojowi stawów i dysplazji stawów biodrowych

Następujące czynniki mogą sprzyjać nieprawidłowemu rozwojowi stawów przy genetycznej skłonności do dysplazji stawów biodrowych:

Zbyt szybki przyrost masy ciała w pierwszych 12 miesiącach życia

Jeśli młody pies zbyt szybko przybiera na wadze z powodu sposobu odżywiania, sprzyjać to będzie rozwojowi zwyrodnieniowemu stawów, jeśli pies ma genetyczne predyspozycje do dysplazji stawów biodrowych. Jednak pies, który nie ma genetycznych predyspozycji do dysplazji stawu biodrowego, najprawdopodobniej nie rozwinie jej poprzez nieprawidłowe żywienie.

Istnieją optymalne krzywe wzrostu dla ras psów, które zależą od ich wagi końcowej, a więc oczywiście także od rasy psa. Dlatego sensowne jest cotygodniowe sprawdzanie wagi szczeniaka i młodego psa i porównywanie jej z optymalną krzywą wzrostu. Wtedy można odpowiednio dostosować porcję karmy, aby młody pies nie rósł i nie przybierał na wadze zbyt szybko.

Psy, które rosną powoli, są mniej narażone na rozwój dysplazji stawów biodrowych. Tak więc, pies z genetyczną predyspozycją do dysplazji stawów biodrowych może być chroniony przed wystąpieniem choroby z pewnością przez zbilansowaną dietę. Niemniej jednak wszystkie składniki odżywcze powinny być dostarczane w dobrej proporcji.

Właściwy stosunek: zawartość wapnia i fosforu w diecie

Wykazano, że zbyt duża lub zbyt mała ilość wapnia w pożywieniu źle wpływa na rozwój stawów i kości.

Ale uwaga, teraz sprawa się komplikuje, bo wapń powinien być w odpowiednich proporcjach z fosforem, a rozwijający się pies ma indywidualne zapotrzebowanie na zawartość wapnia i fosforu w karmie. Fosfor i wapń są inaczej wchłaniane ze świeżej karmy (BARF) i z karmy gotowej. W przypadku świeżej żywności wystarczający jest stosunek 1:1. Jednak w przypadku gotowych potraw może być różnie.

Zbyt intensywny wysiłek fizyczny u młodego psa

Nawet jeśli w większości przypadków ma się dobre intencje, to młody pies powinien ćwiczyć tylko z umiarem. Zbyt intensywne ćwiczenia uszkadzają stawy, które dopiero się rozwijają. Mięśnie oczywiście należy rozwijać, ale robi się to później i w sposób ukierunkowany. Jeśli przyjrzeć się życiu wilków, to młode wilki nie wyruszają jeszcze na długie wyprawy z rodzicami, ale bawią się z kolegami z miotu. Niestety, młodym psom często wydaje się, że są niezmordowane i nie potrafią właściwie ocenić swojej siły. Dlatego właściciele powinni nauczyć maluchy odpoczywać i nie przesadzać z ćwiczeniami.

Nadwaga szkodzi stawom i prowadzi do bólu u psów z dysplazją stawów biodrowych

Nadwaga dodatkowo obciąża i tak już osłabione stawy u psa z dysplazją stawów biodrowych. Dlatego, zwłaszcza u psa z dysplazją stawów biodrowych, należy zwrócić zwiększoną uwagę na kontrolę masy ciała.

Zwiększone występowanie u następujących ras psów

U których ras psów dysplazja stawów biodrowych występuje szczególnie często?

Dysplazja stawów biodrowych może wystąpić u każdej rasy psów. Szczególnie często występuje u dużych i ciężkich ras psów, które szybko rosną, np:

Mniejsze rasy psów również bywają mocno obciążone dysplazją stawów biodrowych:

Mops
Buldog angielski
Buldog francuski

W USA OFA (Orthopedic Foundation for Animals) rejestrowała co najmniej 50 przypadków na rasę w latach 1974-2019. Zgodnie z tym, następujące 10 ras jest najciężej i najczęściej dotkniętych dysplazją stawów biodrowych:

Mops
Buldog angielski
Buldog staroangielski
Dog z Bordeaux
Mastif neapolitański
Gryfonik belgijski
Bernardyn
Otterhound
Clumber Spaniel
Czarny terier rosyjski

Niestety, dysplazja może dotyczyć niemal każdej rasy psów i zależy od tego, jak odpowiedzialnie hodowcy podchodzą do tej choroby i jak konsekwentnie badają swoje psy. Np. w USA rasy: husky syberyjski, greyhound, chart perski i rhodesian ridgeback są raczej rzadko dotknięte tym problemem.

Niestety, nie dysponujemy obecnie w Europie żadnymi kompleksowymi badaniami dotyczącymi ras psów dotkniętych dysplazją stawów biodrowych.

Zdrowie