Husky syberyjski

Konsekwentne, ale łagodne wychowanie

Psy zaprzęgowe, takie jak husky syberyjski, są przyzwyczajone do ustalonej hierarchii w zaprzęgu. Oprócz zwierzęcia prowadzącego, to człowiek musi wskazywać im właściwą ścieżkę, stosując konsekwentne, ale łagodne wychowanie. Husky to bardzo niezależne i pierwotne psy, które są przyzwyczajone do podejmowania własnych decyzji i samodzielności. Są inteligentne i szybko uczą się komend, które wykonują, jeśli tylko mają one dla nich sens. Jeśli husky nie czuje się rozumiany, jest niedoceniany lub samotny, może stać się bardzo trudny, uparty i samowolny. Dla harmonijnego życia z huskym bardzo ważny jest konsekwentny i sprawiedliwy przywódca stada, który lubi uprawiać sport ze swoim psem. Z tego powodu w przypadku psów tej rasy wymagany jest doświadczony właściciel, który od początku kształtuje i wychowuje szczeniaka.

Husky - zapalony myśliwy?

Wiele psów rasy husky nadal posiada pierwotny instynkt łowiecki, ponieważ pomagały przy polowaniu, a czasem nawet zdobywały w ten sposób pożywienie dla siebie. W połączeniu z ich wytrzymałością, szybkością i niezależnością, naturalny instynkt łowiecki u syberyjskich husky może czasami stanowić ogromne wyzwanie. Nauczenie psa tej rasy chodzenia bez smyczy może wymagać długiego treningu i dużo cierpliwości. Jest to jednak bardzo ważne, ponieważ ciągłe trzymanie psa husky na smyczy również nie jest dobrym rozwiązaniem na dłuższą metę.

A propos smyczy: husky, jako pies pociągowy, zwykle nie przepada za normalnym, statecznym chodzeniem przy nodze. Husky po prostu uwielbiają ciągnąć i mają to we krwi. Dlatego spacery na smyczy również wymagają specjalnego treningu.

Husky nie na nadaje się na stróża

Dla niektórych może to być pewnym zaskoczeniem, ale mimo swojego pierwotnego charakteru nie należy oczekiwać, że husky będzie psem stróżującym. Nie zostały one po prostu do tego zadania wyhodowane. Wręcz przeciwnie, miały żyć spokojnie ze swoją rodziną i ze swoim plemieniem. Husky rzadko też szczekają, ale za to chętnie wyją.

Dieta syberyjskiego husky - tak jak w przypadku wszystkich żywych stworzeń - ma bardzo duży wpływ na jego zdrowie. Z tego względu zaleca się stosowanie zróżnicowanej i naturalnej diety u tych psów.

Ponieważ husky zostały pierwotnie wyhodowane do dużego wysiłku fizycznego i raczej niewielkiej ilości jedzenia, należy uważać na wagę husky. Nadwaga nie jest łatwo widoczna z powodu gęstej sierści, dlatego zaleca się kontrolę wagi.

Niedobór cynku może powodować problemy ze skórą i sierścią

Husky mogą mieć genetyczną predyspozycję do niedoboru cynku. Może to objawiać się problemami ze skórą i sierścią. Ponieważ cynk jest pierwiastkiem niezbędnym dla wielu funkcji, konieczna może być suplementacja.

Historia

Mieszkańcy północnej Azji już tysiące lat temu na terenach dzisiejszej Syberii trzymali psy jako pomocników przy polowaniach, a zwłaszcza przy transporcie towarów i upolowanej zdobyczy na duże odległości w śniegu i lodzie. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy, hodowla najważniejszych przodków syberyjskich husky wywodzi się od rdzennego, koczowniczego plemienia Czukczów z północno-wschodniej Syberii.

Psy były i nadal są istotnym elementem kultury Czukczów, ponieważ dzięki psom zaprzęgowym mogą oni pokonywać duże odległości w śniegu i lodzie, np. w celu przewiezienia upolowanej zdobyczy z terenów łowieckich do swoich domów. Psy Czukczów były znacznie mniejsze niż dzisiejsze syberyjskie husky, ponieważ były wytrzymałe i silne, ale miały jeść jak najmniej. Jednocześnie opiekowały się nimi (i nadal opiekują) kobiety, dlatego zawsze były to psy do towarzystwa i psy rodzinne, przyzwyczajone do dzieci. Psy ogrzewały także członków rodziny przed zimnem.

Zgodnie z dzisiejszym stanem wiedzy, husky od ponad 3000 lat są hodowane w niemal czystej postaci, tzn. bez krzyżowania z innymi rasami psów, a ich hodowla od dawna podlega ścisłym regulacjom. Do hodowli wykorzystywano tylko najlepiej prowadzące samce, a pozostałe samce kastrowano w wieku jednego roku. Również wśród suk wybierano najsilniejsze szczenięta, a większość pozostałych zabijano.

Hodowla pod kątem wytrzymałości, a w mniejszym stopniu pod kątem szybkości lub uciągu naprawdę ciężkich ładunków, istniała przez stulecia. Jeśli trzeba było przewieźć ciężki ładunek, zamiast 6-8 psów z przodu sań można było zaprzęgnąć psy „sąsiada”, tak aby cięższy ładunek można było ciągnąć z 16-18 psami. Krew tych psów płynie we wszystkich syberyjskich husky. Wyhodowane z nich psy radu husky syberyjski są jednak zazwyczaj większe, krzyżowano je także z innymi rasami psów, np. z Alaskan malamute.

Można więc zapytać, dlaczego psy syberyjskie stały się rasą amerykańską, a nie rosyjską.

Azję i Amerykę dzieli mniej niż 82 km

Azja i Ameryka nie są od siebie tak odległe, jak mogłoby się wydawać, patrząc na nasze typowe mapy świata. Pomiędzy tymi dwoma kontynentami leży cieśnina Beringa, która ma tylko około 82 km szerokości. Około 10 000 lat temu istniało tu jeszcze połączenie lądowe, które umożliwiało kontakt między dzisiejszą Syberią a Alaską, czyli między Azją a Ameryką. Nawiasem mówiąc, w 1887 r. car Aleksander II sprzedał Alaskę USA za jedyne 7 mln dolarów.

Gorączka złota i poszukiwacze przygód rozsławiają syberyjskie husky

W latach 1908-1930 sprowadzano na Alaskę psy zaprzęgowe z wielu obszarów wschodniej Syberii. Były one bardzo atrakcyjne, ponieważ przewyższały cięższe i wolniejsze psy zaprzęgowe z czasów gorączki złota na Alasce (Klondike, Fairbanks i Nome).

Zwłaszcza handlarze futrami używali psich zaprzęgów do przemieszczania się po Syberii i Alasce. Niektórzy z nich sprowadzili psy syberyjskie na Alaskę na początku XX wieku, np. Amerykanin Olaf Swenson lub Rosjanin William Goosak.

All Alaska Sweepstakes – słynny wyścig psów zaprzęgowych

Życie w Nome, miejscowości, która otrzymała swoją nazwę dopiero dzięki alaskańskiej gorączce złota, było monotonne i stało się bogatsze o jedną atrakcję dzięki wyścigom psów zaprzęgowych All Alaska Sweepstakes, które zostały zorganizowane przez Nome Kennel Club (Związek Kynologiczny w Nome) w 1908 r. Założycielami byli maszer (przewodnik psiego zaprzęgu) Allan Scott i prawnik Albert Fink. Ten trudny wyścig prowadził z Nome do Candle i z powrotem na dystansie 657 km i stawiano wiele zakładów.
Nawiasem mówiąc, nazwa Nome pochodzi podobno od zwrotu „No Name” (ang. bez nazwy), ponieważ miejscowość ta leżała na kompletnym odludziu i zainteresowano się nią dopiero wtedy, gdy na jej plażach znaleziono złoto.

W 1909 r. handlarz futrami William Goosak również zgłosił drużynę syberyjskich husky, które wyśmiewano za ich niewielkie rozmiary. Louis Thurstrop został zatrudniony jako maszer i ku zaskoczeniu wszystkich natychmiast zajął trzecie miejsce. Był to początek popularności tych psów w Ameryce, a także początek historii hodowli syberyjskich husky. Trzecie miejsce nie przyniosło Goosakowi żadnych pieniędzy i musiał sprzedać swoje psy, aby wrócić do Rosji. W 1910 roku Fox Maule Ramsey wystawił aż trzy zaprzęgi syberyjskich husky i zajął z nimi pierwsze, drugie i czwarte miejsce. Zwycięski zespół prowadził John Johnson. W 1914 r. John Johnson ponownie zdobył pierwsze miejsce w tym słynnym wyścigu psów zaprzęgowych.

Leonhard Seppala – Norweg, który rozpoczął amerykańską hodowlę syberyjskich husky

Mówi się, że nabywcą niektórych psów Williama Goosaka był także Norweg Leonhard Seppala (1877-1967). Jednak według Gaya i Lany Salisbury, Leonhard Seppala podobno inaczej zdobył swój pierwszy zaprzęg syberyjskich psów: przyjaciel Seppali sprowadził z Syberii szczenięta na wyprawę Roalda Amundsena na biegun północny, które Seppala miał szkolić. Kiedy jednak ta wyprawa została odwołana, Seppala zatrzymał psy.

Leonhard Seppala był poszukiwaczem złota i maszerem, który dzięki swoim psom od 1910 roku położył podwaliny pod hodowlę husky w USA, a ze swoimi psami przeżył jeszcze wiele przygód: w latach 1915, 1916 i 1917 Leonhard Seppala wygrał ze swoimi psami konkurs All Alaska Sweepstakes, co było niewiarygodnym osiągnięciem w tym trudnym wyścigu.

Wielki Wyścig Miłosierdzia

Zimą 1925 r. Seppala przejechał swoim psim zaprzęgiem najdłuższy dystans w Wielkim Wyścigu Miłosierdzia - sztafecie psich zaprzęgów, której celem było dostarczenie do Nome surowicy przeciwko panującej tam błonicy. Psim przewodnikiem zaprzęgu był Togo (1913-1929), który bezpiecznie przeprowadził sanie przez śnieg i lód i zdobył tym zasłużoną sławę.

Dzięki rozpowszechnieniu radia wielu ludzi mogło śledzić ekscytujący wyścig o życie i śmierć. Ostatni etap poprowadził jednak Gunnar Kaason ze swoim psem przewodnikiem Balto (1919-1933). I to jemu przypadła niemal cała chwała za skuteczne dostarczenie surowicy do Nome, co musiało być nie do zniesienia dla Leonharda Seppali. O innych drużynach, prowadzonych w większości przez tubylczych maszerów, również nie wspomniano prawie wcale.

Historie Togo i Balto doczekały się ekranizacji

Znacznie później wytwórnia Walta Disneya przeniosła na ekran zarówno historię Togo (2019, Willem Dafoe w roli Leonharda Seppali), jak i Balto (częściowo animowany film z 1995 r., w którym Kevin Bacon użyczył głosu Balto).

Balto nie mógł niestety odegrać ważnej roli w hodowli, ponieważ został wykastrowany. Czekał go nieciekawy los: pobyt w cyrkach i sprzedaż do muzeum z pokazami dziwolągów w Los Angeles, gdzie wraz z innymi psami ze sztafety wiódł nędzną egzystencję. Na szczęście interweniował pewien biznesmen i psy otrzymały lepsze życie w zoo w Cleveland.

W 1926 r. Leonhard Seppala również zabrał swoje psy w promocyjne tournée po wschodnich Stanach Zjednoczonych. Kiedy pod koniec trasy wygrał wyścig z lokalnymi psimi zaprzęgami w Maine, na wschodzie USA, w okolicach Maine, New Hampshire, Nowego Jorku i Massachusetts, zapanowała prawdziwa moda na husky.

Leonhard Seppala założył z Elizabeth Ricker hodowlę psów husky w Poland Spring (Maine). Psy te szybko zyskały sławę w całych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Współpraca z Elizabeth Ricker zakończyła się w 1931 r., ale już w 1928 r. Leonhard Seppala przeniósł się do Fairbanks na Alasce.

W 1930 r. AKC zarejestrowała husky syberyjskie jako oficjalną rasę psów.
W 1932 r. Leonhard Seppala wziął ze swoimi psami zaprzęgowymi udział w pokazowych zawodach na zimowych igrzyskach olimpijskich i zajął drugie miejsce. Podobno medal wręczył mu nie kto inny jak Roald Amundsen.
W 1938 r. powstał Siberian Husky Club of America. Powstało wtedy wiele hodowli, a Togo był protoplastą hodowli, z której wywodzą się kolejne linie hodowlane, takie jak Chinook, Cold River, Foxstand i Monadnock. Oprócz pierwotnej linii roboczej, rozwinęła się linia wystawowa, a także mniejsze i szybsze linie wyścigowe.

Dopiero w latach 50. ubiegłego wieku pierwsze psy rasy syberyjski husky zostały sprowadzone do Europy, początkowo do Szwajcarii i Holandii.
W 1966 r. rasa została uznana przez FCI.
W 1983 r. ze Szwecji do Polski sprowadzono pierwszą suczkę husky. Jej szczenięta przyszły na świat w 1988 roku.

Skąd wzięła się nazwa husky syberyjski? Co oznacza ta nazwa?

Ponieważ ta rasa psów pochodzi z północno-wschodniej Syberii, „syberyjska” część nazwy jest dość jasna.

Istnieje kilka hipotez dotyczących pochodzenia słowa „husky”: niektórzy uważają, że pochodzi ono od ochrypłego głosu psów lub od odgłosu wydawanego podczas poganiania psów zaprzęgowych. Inni są przekonani, że wywodzi się ono od Czukczów (tj. pierwotnego plemienia hodowców).