Seter irlandzki - profil rasy
55,0 - 67,0 cm
24,0 - 32,0 kg
12 - 15 lat
Pies myśliwski, towarzyszący i rodzinny
Irlandia
Długa, rudobrązowa, jedwabista sierść
przyjazny, wesoły, pełen werwy, wytrzymały
Najważniejsze fakty
- Irlandzki pies myśliwski = wymaga szkolenia i zadań
- Inteligentny, szybko się uczy = potrzebuje stymulacji
- Bardzo wysportowany i szybki = potrzebuje dużo ruchu
- Przyjazny, wesoły = dobry pies do towarzystwa i rodzinny
- Silny instynkt myśliwski = niezbędne konsekwentne szkolenie
- Wrażliwy i miły = lubi się przytulać, nie lubi szorstkości
Charakter
Pełen energii, przyjazny pies o silnym instynkcie łowieckim
Międzynarodowy wzorzec rasy FCI tak opisuje setera irlandzkiego: „Żywy, inteligentny, energiczny, przywiązany i lojalny.” Choć ten opis charakteru jest z pewnością prawdziwy, nie wspomina o silnym instynkcie łowieckim.
Dzięki swojej przyjaznej i pogodnej naturze oraz eleganckiej urodzie setery irlandzkie szybko podbijają serca. Setery irlandzkie są często szkolone przez hodowców do polowań, ale wiele z nich jest również oddawanych jako psy do towarzystwa i rodzinne. W zależności od linii hodowlanej i psa, instynkt łowiecki może być bardziej lub mniej wyraźny.
Jak każdy seter i pies myśliwski, seter irlandzki potrzebuje dużo ruchu na świeżym powietrzu, zadań i dobrego szkolenia, które wykracza poza podstawowe posłuszeństwo.
Aby umożliwić twojemu seterowi irlandzkiemu swobodne bieganie w naturze, dobrze wyszkolone podstawowe posłuszeństwo jest minimalnym wymogiem. W szczególności trening przywołania i odkładanie na komendę z kontrolą impulsów powinny być od początku dobrze przećwiczone. W przeciwnym razie seter szybko z radością będzie grzebał w podszyciu bez ciebie w poszukiwaniu zwierzyny. Jest to nie tylko denerwujące, gdy trzeba czekać na psa, ale może być również bardzo niebezpieczne dla psa.
Nawet jeśli nie chcesz prowadzać psa na polowania, możesz zapewnić mu podstawowe szkolenie myśliwskie lub szkolenie z zakresu posłuszeństwa i zajęcia przypominające polowanie jako alternatywę. Ważne jest, aby twój seter miał zajęte zarówno ciało, jak i umysł, aby był zrównoważonym i uroczym psem w domu.
Setery irlandzkie są przyzwyczajone do podejmowania własnych decyzji podczas polowania i trzymania się z dala od myśliwego. Wielu z nich zachowało tę niezależność i samodzielność. Na spacerach mniej orientują się na swojego człowieka, chyba że się z nimi pracuje.
Różnice w liniach hodowlanych
Popularne setery irlandzkie mają w hodowli zarówno linię roboczą, jak i wystawową. Psy linii pracujących są szkolone do polowań i mają odpowiednio wyższy instynkt łowiecki. Setery z linii wystawowych mają gęstszą i dłuższą sierść, a ich instynkt łowiecki może być mniej wyraźny.
Seter, któremu zapewnia się odpowiednie aktywności umysłowe i fizyczne, jest bardzo miłym towarzyszem, który jest przymilny i przyjazny. Agresja jest w zasadzie obca seterom irlandzkim, chyba że miały złe doświadczenia.
Inteligencja
Setery irlandzkie to bardzo inteligentne psy, które uwielbiają się uczyć. Szczególnie do zadań myśliwskich, takich jak tropienie drobnej zwierzyny i ptaków, jak wystawianie zwierzyny i praca z myśliwym przydaje się ich inteligencja.
Koncentracja
Podczas polowań lub wykonywania zadań podobnych do polowań, które są odpowiednie dla seterów irlandzkich, są one bardzo czujne.
Jeśli trzymasz setera irlandzkiego jako psa rodzinnego lub do towarzystwa i nie zapewnisz mu odpowiednich zadań i szkolenia, twój pies będzie na dworze wydawał się raczej rozproszony i nieobecny. Na spacerze ludzie są dla setera dużo mnie interesujący niż wszystkie zapachy w otoczeniu. Można to jednak zmienić dzięki dobremu szkoleniu i konsekwentnemu wychowaniu, a także odpowiedniej aktywności.
Energia
Jako psy myśliwskie, setery irlandzkie mają ogromną potrzebę ruchu i potrzebują codziennie dużo aktywności na łonie natury. Są one nie tylko wytrwałe, ale i bardzo szybkie.
Nakład czasu
Ze względu na wielką potrzebę ruchu i codziennego wybiegania się w naturze, seterowi irlandzkiemu należy poświęcić wystarczająco dużo czasu każdego dnia. Powinny to być minimum dwie godziny dziennie. Dodatkowo, zwłaszcza na początku, potrzebny jest czas na wychowanie i szkolenie, które wykracza poza podstawowe posłuszeństwo. Ważne jest przecież, aby twój seter mógł swobodnie biegać na łonie natury i abyś w każdej chwili mógł go przywołać. Te inteligentne psy spragnione są ćwiczeń nie tylko fizycznych, ale i umysłowych. Nie mniej ważne jest to, że zarówno sierść jak i uszy powinny być regularnie pielęgnowane.
Szkolenie
Setery irlandzkie są bardzo przyjazne, inteligentne i chętne do nauki. Ważne jest, aby skierować ich pasję do polowania na pożądane ścieżki poprzez konsekwentne, pełne miłości szkolenie. Wymaga to więcej czasu niż szkolenie podstawowe. Podstawowym warunkiem szczęścia setera jest swobodny wybieg w naturze.
Odpowiednie szkolenia i zajęcia dla setera irlandzkiego to:
- Pies myśliwski
Jeśli nie chcesz z twoim seterem irlandzkim chodzić na polowania, polecamy następujące szkolenia, zadania i aktywności:
- Solidne szkolenie podstawowe z ćwiczeniami posłuszeństwa w zakresie kontroli impulsów silnego instynktu łowieckiego oraz nauka kładzenia się na komendę, czekania i zostawania, a także trening przywołania.
- Grupa dla szczeniąt z pierwszymi ćwiczeniami (nie jest to grupa czysto zabawowa)
- Kursy posłuszeństwa w klubach dla psów lub w kołach i obwodach łowieckich dla psów myśliwskich
- Szkolenie antyłowieckie z dobrymi trenerami, jeśli pies już poluje
Zadania, które sprawiają radość seterowi irlandzkiemu:
- Aportowanie użytkowe
- Tropienie
- Trening z wędką
- Trening w wodzie
- Aportowanie
- Field Trials
- Obedience
- Agility
Inne zajęcia sportowe, które uwielbia dorosły seter irlandzki:
- Wędrówki
- Jogging
- Bieganie przy rowerze lub koniu
Najlepiej jest znaleźć aktywność, którą chętnie będziecie wykonywać razem.
Do mieszkania?
Setery irlandzkie kochają naturę i potrzebują codziennych długich spacerów po lasach, łąkach i polach. Seter irlandzki jest zatem bardziej psem wiejskim niż miejskim. Ogródek przy domu nie zapewni seterowi irlandzkiemu wystarczającej dawki ruchu.
Jeśli zapewnisz swojemu seterowi irlandzkiemu aktywność fizyczną i umysłową na świeżym powietrzu, mógłby on również zamieszkać w mieszkaniu. Ale duże psy nie powinny codziennie pokonywać kilku pięter do mieszkania. Dlatego mieszkanie powinno być na parterze lub mieć windę.
Wierność i przywiązanie
Przy kochającym i konsekwentnym traktowaniu setery irlandzkie są bardzo wiernymi psami.
Instynkt łowiecki
Jako psy myśliwskie, setery irlandzkie mają naturalnie silny instynkt łowiecki. Jednak dzięki szkoleniu i zaangażowaniu można to skierować w pożądanym kierunku u tych bardzo posłusznych psów.
Znoszenie samotności
Setery irlandzkie, jak wszystkie psy, muszą stopniowo uczyć się zostawać same. Jeśli te wulkany energii mają dość aktywności i były przyzwyczajone do pozostawania w samotności od najmłodszych lat, nie powinno to stanowić problemu.
Szczekanie
Setery irlandzkie nie mają skłonności do szczekania.
Czujność
Setery irlandzkie nie są typowymi psami stróżującymi i zazwyczaj są przyjaźnie nastawione do obcych. Jednak niektóre z nich sygnalizują nieznane odgłosy.
Obrońca
Setery irlandzkie to bardzo przyjazne i miłe psy, nawet względem obcych. Dlatego większość z nich nie jest dobrymi psami obronnymi.
Inne psy
Większość seterów irlandzkich niezwykle dobrze dogaduje się z innymi psami. Mają przyjazne usposobienie i są zazwyczaj miłe wobec innych psów. Dobra socjalizacja jest tu oczywiście zawsze warunkiem koniecznym.
Inne zwierzęta
Jako psy myśliwskie, setery irlandzkie reagują na wszystkie małe zwierzęta, które się poruszają. Szczególnie ptaki, gryzonie, a także koty. Te bowiem w oczach setera należą do ich zdobyczy.
Z pewnością istnieją setery irlandzkie, które mogą żyć w gospodarstwie domowym z kotami, ale to może udać się tylko wtedy, gdy kot i pies są przyzwyczajeni do siebie od szczenięctwa i nawet to nie gwarantuje sukcesu.
Dzieci
Setery irlandzkie są bardzo czułe i przyjaźnie nastawione do dzieci. Bardzo dobrze nadają się jako psy rodzinne ze względu na brak agresji i miłą naturę. Ponieważ są one jedną z większych ras psów, na dodatek o dużym temperamencie, lepiej, żeby dzieci nie były zbyt małe.
Dzieci nigdy nie powinny zostawać same z psami.
Obcy
Setery irlandzkie są bardzo przyjazne wobec obcych. Zapewne przyjaźnie witaliby się nawet z włamywaczami. W najgorszym wypadku nie są zbytnio zainteresowani obcymi.
Krótka charakterystyka
Zdrowie i pielęgnacja
Wybierz odpowiedzialną hodowlę
Wytrzymałość
Jako psy myśliwskie, które mogą przebywać na łonie natury przez cały dzień, setery irlandzkie są bardzo wytrzymałymi psami, pod warunkiem, że pochodzą ze zdrowej hodowli i zostały dobrze odchowane.
Choroby
Oto choroby, na które należy zwrócić uwagę przy zakupie setera irlandzkiego:
W przypadku seterów irlandzkich należy unikać chowu wsobnego, ponieważ pula genów tej rasy psów jest stosunkowo niewielka. Odpowiedzialni hodowcy dbają o to, by nie kryć zbyt bliskich krewnych, co widać w dokumentach psów.
Poniższe choroby występują częściej u seterów irlandzkich niż u innych ras psów:
- Dysplazja stawu biodrowego
W przypadku seterów irlandzkich zdecydowanie należy zwrócić uwagę na zdrowe biodra, ponieważ dysplazja stawów biodrowych jest niestety powszechna u tej rasy psów. - Postępujący zanik siatkówki
Ta choroba oczu może prowadzić do ślepoty. Ale na szczęście są badania genetyczne, dzięki którym można ją wykluczyć z hodowli. Odpowiedzialni hodowcy poddają swoje psy hodowlane wcześniejszym badaniom. - Defekt adhezji leukocytów, choroba, która jest dziedziczna u seterów irlandzkich i prowadzi do wczesnej śmierci. Na szczęście istnieje badanie genetyczne, więc w odpowiedzialnej hodowli można wcześniej przebadać rodziców.
Inne choroby, które u seterów irlandzkich występują nieco częściej niż u innych ras psów:
- Entropium – podwinięcie powieki
- Ektropium – odwinięcie powieki
- Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki (oko wiśniowe)
- Wypadanie włosów
- Nieswoiste zapalenie jelit
- Enteropatia z nadwrażliwości na gluten (celiakia)
- Choroba von Willebranda
- Choroba Krabbego (leukodystrofia globoidalna)
- Choroby tarczycy
Znoszenie upału
Setery irlandzkie nie są wyjątkowo wrażliwe na ciepło, ale jak wszystkie psy cenią sobie spokojne, zacienione miejsce w letnie upały. Setery uwielbiają wodę, więc kąpiel i pływanie to miły sposób na upał.
W przypadku żywiołowych seterów irlandzkich należy zadbać o to, by nie przesadzały z wysiłkiem, gdy jest zbyt ciepło.
Niektórzy ułatwiają przetrwanie lata szczególnie długowłosym seterom, lekko podcinając ich sierść.
Znoszenie zimna
Setery irlandzkie bardzo dobrze znoszą zimno, o ile mogą się swobodnie poruszać.
Pielęgnacja
Mimo zwykle długiej sierści seter irlandzki nie wymaga zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Należy regularnie sprawdzać oczy, uszy, łapy i pazury i w razie potrzeby pielęgnować je.
Wiszące uszy setera z długim włosem mogą być podatne na stany zapalne, dlatego należy o nie odpowiednio dbać. Niektóre setery są podatne na infekcje oczu, które zazwyczaj można wyleczyć domowymi sposobami. W przypadku poważnych infekcji oczu lub uszu pomoże tylko wizyta u weterynarza.
Kąpiel
Właściwie setery nie muszą być kąpane, chyba że śmierdzą lub strasznie się ubłociły. Wtedy zwykle należy się prysznic z szamponem.
Wskazane jest używanie naturalnego szamponu dla psów, a nie szamponu dla ludzi. Po pierwsze, wartość pH skóry psa jest inna niż człowieka, a po drugie, psy wylizują się po prysznicu, więc szampon powinien być pozbawiony szkodliwych substancji.
Czesanie i szczotkowanie
Setery irlandzkie powinny być dokładnie szczotkowane przynajmniej raz w tygodniu, a najlepiej codziennie po długich spacerach. Jeśli w długiej i jedwabistej sierści znajdują się kołtuny, przydatne może być wyczesanie ich grzebieniem o grubych zębach.
Linienie
Setery irlandzkie podlegają sezonowej zmianie sierści, a zrzucają ją szczególnie wiosną i jesienią.
Strzyżenie i trymowanie
Sierść pod łapami i między opuszkami powinna być regularnie przycinana, aby zimą nie osadzał się w niej brud ani drobne kamienie czy grudki lodu. Dodatkowo pies nie będzie się wtedy ślizgał na śliskich podłogach.
W zależności od długości, gęstości i faktury sierści setera irlandzkiego może być wskazane lekkie przycięcie sierści w lecie lub w celu pielęgnacji.
Odpowiedni dla alergików
Setery irlandzkie nie należą do hipoalergicznych ras psów, w okresie linienia zrzucają dużo sierści.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o alergiach na psy i życiu z psem pomimo alergii, przeczytaj ten artykuł: Psy dla alergików: życie z psem mimo alergii.
Ślinienie się
Setery irlandzkie mają tendencję do ślinienia się ze względu na swoje zazwyczaj długie fafle.
Zdrowie i pielęgnacja w skrócie
Żywienie
Unikaj stresu przy posiłkach i otyłości
Ze względu na swoją wielkość i budowę, setery irlandzkie mogą być bardziej niż inne psy narażone na zagrażający życiu skręt żołądka. Aby uniknąć skrętu żołądka, najlepiej rozłożyć dzienną dawkę pokarmu na dwa posiłki dziennie i bardzo uważać, aby seter odpoczywał przed i po jedzeniu. Dobrym pomysłem może być również unikanie suchej karmy, gdyż bardzo pęcznieje ona w żołądku.
Większość seterów uwielbia jedzenie i jest żarłoczna. W połączeniu z kastracją i zbyt małą ilością ruchu może to szybko doprowadzić do nadwagi. Należy tego unikać za wszelką cenę, gdyż jest to bardzo niekorzystne dla stawów. U szczeniąt i młodych psów dieta może powodować zbyt szybki wzrost, co skutkuje genetycznie uwarunkowanymi problemami ze stawami. Niestety dysplazja stawów biodrowych nie jest rzadkością u seterów, więc na to również należy zwrócić uwagę w diecie.
Wysportowane setery potrzebują diety szczególnie bogatej w białko. Jak w przypadku wszystkich psów, ich pożywienie powinno składać się przede wszystkim z białek zwierzęcych (mięso, podroby, kości). W drugiej kolejności można dodać składniki roślinne, takie jak warzywa czy owoce. Unikaj zbóż i dodatków. Setery irlandzkie łatwiej niż inne rasy psów rozwijają nietolerancję glutenu (celiakię, enteropatię wywołaną glutenem). Jest to kolejny powód, aby unikać zbóż takich jak pszenica, jęczmień, żyto, orkisz, zielony orkisz, bulgur, kuskus itp.
Łakomstwo
Większość seterów irlandzkich jest równie żarłoczna jak spaniele.
Wygląd
Wysportowana, elegancka sylwetka, jedwabiste, rude włosy i wierne spojrzenie
Setery irlandzkie to psy średniej wielkości (55-67cm) i bardzo dobrze zbudowane (24-32kg), wręcz atletyczne.
Szczególnie charakterystyczna dla setera irlandzkiego jest jego rudobrązowa, jedwabista, średniej długości sierść oraz dobrze
zaznaczony guz potyliczny. Ich ogon jest długowłosy (pierzasty), a uszy zwisają w dół blisko głowy i są również długowłose. Ich ciemnobrązowe oczy zazwyczaj spoglądają bardzo przychylnie i przyjaźnie na swoich ludzi.
Kolor oczu
Ciemnobrązowe
Sierść
Ruda sierść jest krótka i jedwabiście delikatna na głowie i na przedniej części nóg. Pozostałe włosy są średniej długości i przeważnie proste, nie powinny mieć fal ani loków.
Na ogonie włosy są szczególnie długie.
Maść
Charakterystyczna dla setera irlandzkiego jest rudobrązowa, kasztanowa sierść.
- Białe znaczenia na piersi, gardle i palcach, jak również mała gwiazdka na czole lub wąska strzałka na kufie lub czole nie powodują dyskwalifikacji.
- Bez śladu czerni.
Historia i pochodzenie
Irlandzki wyżeł
Wzorzec FCI
Numer: 120
Pochodzenie
Irlandia
Historia
Seter irlandzki czerwono-biały jako przodek
Seter irlandzki pochodzi od obecnie znacznie mniej znanej rasy seter irlandzki czerwono-biały (lub rudo-biały), która prawdopodobnie została skrzyżowana z innym rudym psem irlandzkim. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że istnieją dwie odmiany setera irlandzkiego.
Od setting dogs do seterów
W średniowieczu przodkowie setera, pointery angielskie, były wykorzystywane do polowań na ptactwo łowne. Ponieważ nie było jeszcze broni palnej, człowiek potrzebował psa, który wskazywałby ptaki, aby zdobycz można było złapać za pomocą sieci. Pointery (sitting lub setting dogs) siadały lub kładły się, gdy tylko poczuły zwierzynę i zastygały w tej pozycji.
Ta raczej płaska pozycja była pożądana, ponieważ myśliwi mogli w ten sposób lepiej przerzucać sieci nad ptakami. Używano również sokołów, aby powstrzymać ptaki przed ucieczką w powietrze. Ta pozycja wskazująca (setting) jest źródłem nazwy seter. Istnieją cztery odrębne odmiany seterów.
Wczesne setery miały w sobie krew spanieli i pointerów. Sierść i wygląd są bardzo podobne do spaniela, natomiast atletyczna budowa ciała przypomina dzisiejsze pointery.
Hodowla rozpoczęła się około końca XVII wieku w irlandzkich zamkach i wiejskich posiadłościach. W tamtych czasach setery biało-czerwone były znacznie bardziej powszechne niż setery czerwone, ponieważ dzięki dwóm kolorom myśliwi mogli łatwo rozpoznać swoje psy z dużej odległości.
Powstają cztery odmiany setera
W połowie XIX wieku powoli wyodrębniły się cztery różne rasy, w zależności od terenu i przeznaczenia myśliwskiego:
- seter szkocki, gordon
- seter irlandzki
- seter irlandzki czerwono-biały
- seter angielski
Seter irlandzki zyskuje popularność na całym świecie
W XIX wieku wielu Amerykanów przybyło do Irlandii w poszukiwaniu swoich przodków. Zakochali się w rudych seterach irlandzkich i płacili za nie wysokie ceny. Dlatego czerwone setery irlandzkie stawały się coraz bardziej popularne. Wraz z założeniem Red Setter Club w 1882 roku i opracowaniem wzorca rasy setera irlandzkiego (1886), w którym akceptowano tylko kolor czerwony, czerwony seter irlandzki coraz bardziej dominował.
W ten sposób seter irlandzki coraz bardziej rozprzestrzeniał się również w USA. Richard Nixon (1913-1994) był właścicielem setera irlandzkiego o imieniu King Timahoe. Timahoe to nazwa irlandzkiej wioski, z której pochodzili przodkowie Richarda Nixona. W USA psi bohater Mike z powieści „Big Red” Jima Kjelgaarda (1910-1959) stał się chyba najbardziej znanym seterem irlandzkim.
Seter irlandzki - podsumowanie
Poszukiwany wysportowany i cierpliwy człowiek
Ich przyjazny i wesoły charakter sprawia, że setery irlandzkie są chętnie wybierane nie tylko na polowania, ale także jako psy do towarzystwa i rodziny. Szybkie i wytrwałe setery potrzebują dużo ruchu na łonie natury i - jak wszystkie psy myśliwskie - zadań i dobrego szkolenia. Setery to z jednej strony niezwykle wrażliwi i czuli, a z drugiej pewni siebie i niezależni myśliwi. Nie muszą chodzić na polowania, ale szczególnie wtedy potrzebują kochającego i konsekwentnego szkolenia, które wykracza poza podstawowe posłuszeństwo.
DigiDogs w innych krajach i językach: DeutschlandGreat BritainUnited StatesPolska
Copyright © 2023 DigiDogs, o ile nie zaznaczono inaczej. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Über uns -
Stopka redakcyjna -
Polityka prywatności